Ortodontik tedavi tamamlandıktan sonra dişlerin yeni konumunu korumak, en az tedavi süreci kadar önemlidir. Diş teli veya şeffaf plak tedavisiyle dişler ideal konuma getirildikten sonra, bu sonucun uzun süre korunabilmesi için retainer kullanımı gerekir. Çünkü dişler tedavi sonrasında zamanla eski pozisyonlarına dönme eğilimi gösterebilir.
Retainer Nedir?
Retainer, ortodontik tedavi sonrasında dişlerin yeni pozisyonunu korumaya yardımcı olan apareydir. Sabit veya hareketli şekilde uygulanabilir. Hangi retainer türünün kullanılacağı; kişinin diş yapısına, kapanış durumuna, tedavi geçmişine ve ortodonti uzmanının planlamasına göre belirlenir.
Retainer kullanımı, aktif ortodontik tedaviden sonra elde edilen sonucun korunmasını destekler. Bu nedenle tedavinin tamamlayıcı bir parçası olarak değerlendirilmelidir.
Ortodontik Tedavi Sonrası Dişler Neden Hareket Eder?
Ortodontik tedavi sırasında dişler, kemik ve çevre dokularla birlikte yeni bir konuma taşınır. Tedavi tamamlandığında bu dokuların yeni düzene uyum sağlaması zaman alabilir. Bu süreçte dişler, eski pozisyonlarına dönme eğilimi gösterebilir.
Yaş alma, çiğneme kuvvetleri, diş sıkma, ağız alışkanlıkları ve genetik faktörler de dişlerin zamanla yer değiştirmesine katkıda bulunabilir. Bu nedenle retainer kullanımı yalnızca kısa dönemli değil, uzun dönemli bir koruma sürecidir.
Retainer Kullanılmazsa Ne Olur?
Retainer düzenli kullanılmadığında dişlerde yeniden çapraşıklık, aralık oluşumu veya kapanışta bozulmalar görülebilir. Özellikle tedaviden sonraki ilk dönem, dişlerin yeni konumunu koruması açısından oldukça hassastır.
Dişlerde yeniden hareket başladığında bu durum her zaman kolayca geri döndürülemeyebilir. Bazı hastalarda ek plak, yeniden ortodontik planlama veya farklı tedavi yaklaşımları gerekebilir.
Sabit Retainer Nedir?
Sabit retainer, genellikle ön dişlerin arka yüzeyine yerleştirilen ince bir teldir. Dışarıdan fark edilmez ve hasta tarafından çıkarılıp takılmaz. Bu nedenle düzenli kullanım açısından avantaj sağlayabilir.
Ancak sabit retainer kullanırken ağız hijyenine daha fazla dikkat edilmelidir. Tel çevresinde plak ve diş taşı birikimini önlemek için diş fırçalama, diş ipi ve ara yüz temizliği düzenli yapılmalıdır.
Hareketli Retainer Nedir?
Hareketli retainer, hastanın çıkarıp takabildiği apareylerdir. Şeffaf plak benzeri Essix plaklar veya klasik hareketli retainer modelleri bu gruba girer.
Hareketli retainerların etkili olabilmesi için ortodonti uzmanının önerdiği süre boyunca düzenli kullanılması gerekir. Plakların kaybolmaması, kırılmaması ve temiz tutulması da tedavi başarısı açısından önemlidir.
Retainer Ne Kadar Süre Kullanılır?
Retainer kullanım süresi kişiye göre değişebilir. Bazı hastalarda daha yoğun kullanım önerilirken, ilerleyen dönemde yalnızca gece kullanımı yeterli olabilir. Ancak kullanım süresi ve sıklığı mutlaka ortodonti uzmanının önerisine göre belirlenmelidir.
Dişler yaşam boyunca küçük hareketler gösterebildiği için retainer kullanımı uzun vadeli bir alışkanlık olarak düşünülmelidir. British Orthodontic Society de ortodontik tedavi sonrası retainer kullanımının tedavi sonucunu korumada önemli olduğunu vurgular.
Retainer Temizliği Nasıl Yapılmalı?
Hareketli retainerlar düzenli olarak temizlenmeli ve kullanılmadığında kendi kutusunda saklanmalıdır. Çok sıcak su kullanılmamalı, sert ve aşındırıcı temizlik ürünlerinden kaçınılmalıdır.
Sabit retainer kullanan kişilerde ise tel çevresinin iyi temizlenmesi önemlidir. Diş taşı birikimi, diş eti hassasiyeti ve ağız kokusu gibi sorunları önlemek için düzenli diş hekimi kontrolleri ihmal edilmemelidir.
Retainer Kırılırsa veya Kaybolursa Ne Yapılmalı?
Retainer kırıldığında, kaybolduğunda veya ağızda rahatsızlık oluşturmaya başladığında vakit kaybetmeden ortodonti uzmanına başvurulmalıdır. Hasta kendi başına eski plağı kullanmaya devam etmemeli veya kırık apareyi onarmaya çalışmamalıdır.
Retainerın uzun süre kullanılmaması dişlerde hareketlenmeye neden olabilir. Bu nedenle sorun fark edildiğinde erken müdahale önemlidir.
Retainer Kullanımı Tedavinin Devamı Gibidir
Ortodontik tedavi yalnızca diş teli veya şeffaf plak sürecinden ibaret değildir. Tedavi sonrasında elde edilen düzgün diş diziliminin korunması için retainer kullanımı büyük önem taşır.
Düzenli retainer kullanımı, tedaviyle elde edilen sonucun daha uzun süre korunmasına yardımcı olur. Bu nedenle hastaların retainer kullanımını ihmal etmemesi, ağız bakımına dikkat etmesi ve kontrol randevularını aksatmaması gerekir.